قابلیت عجیب مایکروسافت اج: افزایش مصرف رم تا ۱۲ گیگابایت
مایکروسافت اج همواره در تلاش بوده تا خود را به عنوان یک رقیب جدی برای گوگل کروم مطرح کند و در این مسیر، گاهی دست به نوآوریهای عجیبی میزند. به تازگی، خبری منتشر شده که کاربران را شگفتزده کرده است: قابلیتی جدید که میتواند منجر به افزایش مصرف رم مایکروسافت اج تا مرز باورنکردنی ۱۲ گیگابایت شود، حتی زمانی که مرورگر بسته است! این موضوع که در نگاه اول شبیه به یک باگ بزرگ یا خطای سیستمی به نظر میرسد، در واقع یک ویژگی کاملاً عمدی از سوی مایکروسافت برای افزایش سرعت راهاندازی مرورگر است. اما آیا این سرعت، به قیمت اشغال بخش عظیمی از حافظه رم سیستم شما میارزد؟ در این مقاله، به طور کامل این قابلیت جدید و پیامدهای آن را بررسی خواهیم کرد.
ماجرای افزایش مصرف رم مایکروسافت اج تا ۱۲ گیگابایت چیست؟
همه چیز از یک گزارش در شبکه اجتماعی ردیت (Reddit) توسط کاربری به نام Leopeva64 شروع شد. این کاربر که از نسخه آزمایشی و توسعهدهندگان مایکروسافت اج، موسوم به کانال Canary، استفاده میکند، متوجه پدیدهای بسیار عجیب شد. او مشاهده کرد که حتی پس از بستن کامل پنجره مرورگر، مایکروسافت اج همچنان در پسزمینه فعال بوده و حدود ۱۲ گیگابایت از حافظه رم سیستم او را به خود اختصاص داده بود.
این رقم خیرهکننده، به سرعت در میان کاربران و متخصصان فناوری خبرساز شد. تصور کنید بخش بزرگی از منابع سیستم شما، بدون اینکه حتی مرورگر را باز کرده باشید، توسط یک برنامه اشغال شود! این اتفاق میتواند عملکرد کلی کامپیوتر را، به خصوص در هنگام اجرای نرمافزارهای سنگین یا بازیها، به شدت تحت تأثیر قرار دهد. اما سوال اصلی اینجا بود: آیا این یک نشت حافظه (Memory Leak) فاجعهبار است یا مایکروسافت هدف دیگری را دنبال میکند؟
معرفی قابلیت جدید اج: Startup Boost یا پیشراهاندازی تبها
پاسخ به سوال بالا در یک قابلیت آزمایشی جدید به نام «Startup Boost» یا به عبارت دقیقتر «Enable pre-launch feature» نهفته است. این ویژگی با هدف کاهش زمان انتظار برای باز شدن مرورگر طراحی شده است. ایده اصلی ساده است: چرا منتظر بمانیم تا کاربر روی آیکون اج کلیک کند و سپس تمام فرآیندها را از صفر شروع کنیم؟ مایکروسافت تصمیم گرفته تا با فعالسازی این قابلیت، فرآیندهای اصلی مرورگر را به محض بالا آمدن ویندوز و ورود کاربر، در پسزمینه اجرا کند.
به این ترتیب، وقتی شما روی آیکون مایکروسافت اج کلیک میکنید، مرورگر تقریباً به صورت آنی و فوری باز میشود، زیرا بخشهای اصلی آن از قبل در حافظه رم بارگذاری شدهاند. این تجربه کاربری سریع و روان، همان چیزی است که مایکروسافت برای رقابت با سرعت بالای کروم به دنبال آن است.
چرا این قابلیت جدید باعث افزایش مصرف رم مایکروسافت اج میشود؟
مشکل از جایی شروع میشود که «پیشراهاندازی» فقط به هسته اصلی مرورگر محدود نمیشود. با فعال بودن این ویژگی، مایکروسافت اج نه تنها فرآیند اصلی خود، بلکه مجموعهای از فرآیندهای جانبی و مهمتر از همه، تمام افزونههای (Extensions) نصبشده را نیز در پسزمینه بارگذاری میکند.
کاربری که گزارش مصرف ۱۲ گیگابایتی را داده بود، احتمالاً تعداد زیادی افزونه فعال روی مرورگر خود داشته است. هر افزونه، خود یک برنامه کوچک است که برای اجرا به مقداری از حافظه رم نیاز دارد. وقتی دهها افزونه به همراه هسته اصلی مرورگر به صورت همزمان در پسزمینه بارگذاری شوند، نتیجه آن یک افزایش مصرف رم چشمگیر و غیرمنتظره خواهد بود. در واقع، این قابلیت منابع سیستم شما را «قربانی» میکند تا سرعت راهاندازی را به حداکثر برساند.
این رویکرد، مشابه اجرای دائمی برنامهها در پسزمینه است که میتواند منابع سیستم را به شدت درگیر کند. برای بهینهسازی عملکرد کلی، گاهی لازم است این برنامهها را مدیریت کرد، مشابه کاری که در مقاله غیرفعال کردن برنامههای پسزمینه در ویندوز ۱۱ به آن پرداختهایم. قابلیت جدید اج نیز دقیقاً همین کار را با خود مرورگر انجام میدهد.
آیا این یک باگ است یا یک قابلیت عمدی؟
برخلاف تصور اولیه، این رفتار یک باگ نرمافزاری نیست، بلکه نتیجه مستقیم طراحی و عملکرد ویژگی Startup Boost است. مایکروسافت در توضیحات این قابلیت به صراحت اعلام کرده که برای دستیابی به سرعت راهاندازی بالاتر، مرورگر از منابع سیستمی بیشتری در پسزمینه استفاده خواهد کرد.
بنابراین، ما با یک معامله روبرو هستیم: سرعت در برابر منابع سیستم. مایکروسافت این انتخاب را به کاربر میدهد که تصمیم بگیرد کدام یک برایش اولویت دارد. اگر شما کاربری هستید که یک سیستم قدرتمند با حجم رم بالا (مثلاً ۳۲ یا ۶۴ گیگابایت) دارید و از انتظار حتی چند ثانیهای برای باز شدن مرورگر بیزارید، این قابلیت میتواند برای شما بسیار جذاب باشد. اما برای اکثریت کاربران که سیستمهای معمولیتری دارند، این ویژگی بیشتر شبیه به یک کابوس مدیریت منابع است.
چگونه این قابلیت افزایش مصرف رم در مایکروسافت اج را فعال یا غیرفعال کنیم؟
از آنجایی که این ویژگی هنوز در مراحل آزمایشی قرار دارد، در منوی تنظیمات عادی مرورگر یافت نمیشود. برای دسترسی و کنترل آن، باید به بخش تنظیمات پیشرفته یا «فلگها» (Flags) در مایکروسافت اج مراجعه کنید. این قابلیت در حال حاضر فقط در نسخه Canary در دسترس است، اما به زودی ممکن است به نسخههای دیگر نیز راه پیدا کند.
برای فعال یا غیرفعال کردن آن، مراحل زیر را دنبال کنید:
- مرورگر مایکروسافت اج (نسخه Canary) را باز کنید.
- در نوار آدرس، عبارت
edge://flagsرا تایپ کرده و کلید Enter را بزنید. - در صفحه باز شده، یک نوار جستجو در بالای صفحه وجود دارد. در این نوار، عبارت
edge-pre-launch-tabsرا جستجو کنید. - گزینهای با عنوان «Enable pre-launch feature» نمایان خواهد شد.
- در منوی کشویی کنار آن، میتوانید یکی از سه حالت را انتخاب کنید:
- Default: حالت پیشفرض که معمولاً غیرفعال است.
- Enabled: برای فعال کردن قابلیت و پیشراهاندازی اج در پسزمینه.
- Disabled: برای غیرفعال کردن کامل این ویژگی و جلوگیری از افزایش مصرف رم مایکروسافت اج.
- پس از تغییر تنظیمات، روی دکمه «Restart» که در پایین صفحه ظاهر میشود کلیک کنید تا مرورگر مجدداً راهاندازی شود و تغییرات اعمال گردد.
این قابلیت برای چه کسانی مناسب است؟
بیایید روراست باشیم؛ این ویژگی برای همه کاربران ساخته نشده است. فعال کردن آن تنها در صورتی منطقی است که شرایط زیر را داشته باشید:
- سیستم بسیار قدرتمند: شما باید یک کامپیوتر مدرن با پردازنده قوی و مهمتر از همه، حجم بسیار بالای حافظه رم (حداقل ۱۶ گیگابایت به بالا) داشته باشید.
- اولویت با سرعت است: اگر شما فردی هستید که در طول روز بارها و بارها مرورگر خود را باز و بسته میکنید و هر ثانیه برایتان اهمیت دارد، این قابلیت میتواند تجربه شما را بهبود بخشد.
- استفاده محدود از افزونهها: اگر از تعداد کمی افزونه استفاده میکنید، احتمالاً تأثیر این ویژگی بر مصرف رم شما آنقدرها هم فاجعهبار نخواهد بود.
در مقابل، اگر از یک لپتاپ یا کامپیوتر قدیمی با ۸ گیگابایت رم یا کمتر استفاده میکنید، یا اگر عادت دارید مرورگر خود را برای مدت طولانی باز نگه دارید، فعال کردن این قابلیت به هیچ وجه توصیه نمیشود، زیرا منابع ارزشمند سیستم شما را هدر خواهد داد.
جمعبندی: سرعت به چه قیمتی؟
ویژگی جدید پیشراهاندازی در مایکروسافت اج، نمونهای کامل از یک شمشیر دولبه است. از یک سو، تجربهای لذتبخش از باز شدن آنی مرورگر را ارائه میدهد که میتواند برای برخی کاربران بسیار جذاب باشد. از سوی دیگر، این سرعت به قیمت مصرف بالای رم و اشغال منابع سیستمی به دست میآید که برای بسیاری از کاربران غیرقابل قبول است.
خوشبختانه، مایکروسافت این قابلیت را به صورت یک گزینه انتخابی و آزمایشی ارائه کرده و کاربران را مجبور به استفاده از آن نکرده است. گزارش افزایش مصرف رم مایکروسافت اج تا ۱۲ گیگابایت، یک هشدار جدی برای کاربرانی است که به دنبال فعالسازی قابلیتهای آزمایشی هستند: همیشه باید به پیامدهای عملکردی آن بر روی سیستم خود آگاه باشید. در نهایت، این شما هستید که باید تصمیم بگیرید: آیا حاضر به فدا کردن چندین گیگابایت از حافظه رم سیستم خود برای چند ثانیه سرعت بیشتر در راهاندازی مرورگر هستید؟