“`html
باگ آپدیت ویندوز 10 و 11: مشکل خاموش شدن و ریاستارت
اگر بهتازگی با باگ آپدیت ویندوز 10 و 11 مواجه شدهاید و سیستم شما درگیر مشکل خاموش شدن و ریاستارت ناگهانی است، تنها نیستید! بسیاری از کاربران در سراسر جهان پس از نصب آخرین بهروزرسانی مایکروسافت، با یک صفحه آبی مرگ (Blue Screen of Death) ناخوشایند و یک چرخه ریاستارت بیپایان روبرو شدهاند. این مشکل که مستقیماً به یک فایل سیستمی خاص مربوط میشود، میتواند بسیار کلافهکننده باشد، اما خوشبختانه راهحلهای مشخصی برای آن وجود دارد. در این مقاله بهطور کامل به بررسی این باگ، علت وقوع آن و مهمتر از همه، روشهای قدمبهقدم برای رفع آن میپردازیم.
این باگ آپدیت ویندوز دقیقاً چیست و چه علائمی دارد؟
تصور کنید آپدیت جدید ویندوز را با هیجان نصب میکنید و منتظر ریاستارت شدن سیستم هستید تا از ویژگیهای جدید آن بهرهمند شوید. اما بهجای بالا آمدن ویندوز، ناگهان با یک صفحه آبی مرگ (BSOD) مواجه میشوید که روی آن کد خطای 0xc000021a نقش بسته است. اینجاست که کابوس شروع میشود! سیستم شما بهطور خودکار ریاستارت میشود، اما دوباره به همین صفحه آبی برمیگردد و این چرخه معیوب ادامه پیدا میکند.
این دقیقاً سناریویی است که کاربران پس از نصب آپدیتهای ماه می ۲۰۲۴ تجربه کردهاند. مشکل اصلی این است که فرآیند نصب آپدیت در مرحله ریاستارت نهایی با شکست مواجه میشود و ویندوز قادر به بارگذاری صحیح نیست. کد خطای 0xc000021a معمولاً به این معنی است که یک فرآیند حیاتی در سطح کاربر (مانند WinLogon یا CSRSS) با مشکل مواجه شده و سیستمعامل برای جلوگیری از آسیب بیشتر، خود را متوقف میکند.
کدام آپدیت ویندوز 10 و 11 باعث این مشکل شده است؟
مایکروسافت رسماً تأیید کرده است که این باگ ناشی از دو آپدیت تجمعی (Cumulative Update) خاص است که برای ویندوز 10 و 11 منتشر شدهاند. شناسایی آپدیت دقیق به شما کمک میکند تا بفهمید آیا مشکل سیستم شما نیز به همین باگ مربوط است یا خیر.
برای کاربران ویندوز 11: آپدیت KB5037768
اگر از کاربران ویندوز 11 نسخههای 22H2 یا 23H2 هستید، مقصر اصلی این ماجرا آپدیت با شماره شناسایی KB5037768 است. این آپدیت که با هدف رفع مشکلات امنیتی و بهبودهای جزئی منتشر شد، متأسفانه این باگ ریاستارت را با خود به همراه داشت.
برای کاربران ویندوز 10: آپدیت KB5037765
کاربران ویندوز 10 نسخه 22H2 نیز از این مشکل در امان نبودهاند. برای این دسته از کاربران، آپدیت دردسرساز با شماره شناسایی KB5037765 شناخته میشود. عملکرد این باگ در هر دو سیستمعامل کاملاً مشابه است و به یک دلیل مشترک رخ میدهد.
چرا این باگ خاموش شدن و ریاستارت رخ میدهد؟ (بررسی علت فنی)
شاید برایتان سؤال باشد که چرا یک آپدیت ساده میتواند چنین مشکل بزرگی ایجاد کند. پاسخ در یک تداخل فایلی ساده اما حیاتی نهفته است. به گفته مایکروسافت، علت اصلی این باگ آپدیت ویندوز، ناهماهنگی بین دو نسخه از یک فایل سیستمی به نام hidparse.sys است.
داستان از این قرار است:
- در طول فرآیند آپدیت، یک نسخه جدید از فایل
hidparse.sysدر پوشهc:\windows\system32کپی میشود. - همزمان، ممکن است یک نسخه قدیمیتر از همین فایل در پوشه
c:\windows\system32\driversوجود داشته باشد.
این اختلاف نسخه بین دو فایل همنام در مسیرهای مختلف، باعث ایجاد یک قفل سیستمی (deadlock) در زمان بوت شدن ویندوز میشود. سیستمعامل نمیتواند تصمیم بگیرد که از کدام نسخه استفاده کند و در نتیجه، فرآیندهای حیاتی آن از کار میافتند و با نمایش خطای 0xc000021a، سیستم را متوقف میکنند. پس خیالتان راحت باشد، این مشکل هیچ ارتباطی با سختافزار کامپیوتر شما ندارد و صرفاً یک خطای نرمافزاری از سوی مایکروسافت است.
راه حل قطعی مایکروسافت: چگونه باگ آپدیت ویندوز را برطرف کنیم؟
خوشبختانه مایکروسافت بهسرعت این مشکل را شناسایی و برای آن یک راهحل هوشمندانه ارائه کرده است. این راهحل Known Issue Rollback (KIR) نام دارد. KIR یک قابلیت فوقالعاده در ویندوز است که به مایکروسافت اجازه میدهد بدون نیاز به انتشار یک آپدیت جدید، تغییرات مشکلساز یک آپدیت قبلی را از راه دور غیرفعال کند.
بهعبارت سادهتر، مایکروسافت میتواند آن بخش کوچکی از آپدیت را که باعث مشکل شده است، برای سیستم شما به عقب برگرداند، در حالی که بقیه بهبودها و اصلاحات امنیتی آپدیت همچنان فعال باقی میمانند.
راه حل برای کاربران خانگی (Home & Pro)
اگر شما یک کاربر خانگی هستید، بهترین و سادهترین راه حل، صبر کردن است. قابلیت KIR بهطور خودکار روی سیستمهای مصرفی و دستگاههایی که توسط سازمانها مدیریت نمیشوند، اعمال میشود. این فرآیند ممکن است تا ۲۴ ساعت طول بکشد. برای تسریع این روند:
- اطمینان حاصل کنید که کامپیوتر شما به اینترنت متصل است.
- چند بار در طول روز کامپیوتر خود را ریاستارت کنید.
در یکی از این ریاستارتها، سیستم شما تنظیمات جدید را از سرورهای مایکروسافت دریافت کرده و مشکل بهصورت خودکار و بدون هیچ دخالتی از سوی شما برطرف خواهد شد. شما حتی متوجه این فرآیند هم نخواهید شد و ویندوز بهدرستی بوت میشود.
راه حل برای کاربران سازمانی و حرفهای (Enterprise)
دستگاههایی که در یک محیط سازمانی مدیریت میشوند (Enterprise-managed devices)، ممکن است بهصورت خودکار این راهحل را دریافت نکنند. مدیران IT در این سازمانها باید یک Group Policy خاص را دانلود و نصب کنند تا قابلیت KIR را بهصورت دستی فعال نمایند. مایکروسافت این Group Policyهای ویژه را در وبسایت پشتیبانی خود برای نسخههای مختلف ویندوز ارائه کرده است.
اقدامات فوری: اگر سیستم شما بوت نمیشود چه کنیم؟
اگر در چرخهی ریاستارت گیر کردهاید و نمیتوانید تا ۲۴ ساعت برای اعمال خودکار KIR صبر کنید، یک راه حل دستی برای خروج از این وضعیت وجود دارد. شما باید وارد محیط ریکاوری ویندوز (WinRE) شوید و آپدیت مشکلساز را حذف کنید.
مرحله اول: ورود به محیط ریکاوری ویندوز (WinRE)
معمولاً پس از دو یا سه بار شکست در بوت شدن، ویندوز بهطور خودکار شما را به صفحه “Automatic Repair” و سپس به محیط ریکاوری هدایت میکند. اگر این اتفاق نیفتاد، میتوانید با نگه داشتن دکمه پاور برای خاموش کردن اجباری سیستم در حین بوت (دو یا سه بار) این فرآیند را تحریک کنید.
مرحله دوم: حذف آپدیت مشکلساز بهصورت دستی
پس از ورود به محیط ریکاوری با صفحهای آبیرنگ و گزینههای مختلف روبرو میشوید. مراحل زیر را دنبال کنید:
- روی گزینه Troubleshoot کلیک کنید.
- سپس وارد بخش Advanced options شوید.
- گزینه Uninstall Updates را انتخاب کنید.
- در این مرحله، دو گزینه دارید. شما باید Uninstall latest quality update را انتخاب کنید، زیرا آپدیتهای KB5037768 و KB5037765 از نوع Quality Update هستند.
- دستورالعملهای روی صفحه را دنبال کنید تا فرآیند حذف آپدیت کامل شود.
پس از حذف موفقیتآمیز آپدیت، سیستم شما باید بدون مشکل ریاستارت شده و ویندوز بهطور عادی بالا بیاید. مدیریت آپدیتهای ویندوز میتواند کمی پیچیده باشد. برای اینکه بهطور کامل با نحوه حذف یا متوقف کردن آپدیتها آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله ما در مورد آموزش کامل مدیریت آپدیت ویندوز را در تکنوین مطالعه کنید.
سوالات متداول در مورد باگ ریاستارت ویندوز 10 و 11
در ادامه به برخی از سوالات پرتکرار کاربران در مورد این باگ پاسخ میدهیم.
آیا این باگ به سختافزار کامپیوتر من آسیب میزند؟
خیر، به هیچ وجه. این یک مشکل کاملاً نرمافزاری است و هیچگونه آسیب فیزیکی یا دائمی به قطعات سختافزاری شما مانند هارد دیسک، پردازنده یا رم وارد نمیکند. با رفع مشکل نرمافزاری، سیستم شما به حالت عادی باز خواهد گشت.
آیا برای رفع این مشکل باید ویندوز را از نو نصب کنم؟
قطعاً خیر! نصب مجدد ویندوز آخرین راهحل ممکن است و برای این مشکل خاص اصلاً ضروری نیست. راهحلهای ارائه شده توسط مایکروسافت (KIR) یا حذف دستی آپدیت از طریق محیط ریکاوری، کاملاً مؤثر و کافی هستند.
چگونه میتوانم از بروز چنین مشکلاتی در آینده جلوگیری کنم?
اگرچه جلوگیری صددرصدی ممکن نیست، اما میتوانید ریسک را کاهش دهید. یک راهکار خوب این است که قابلیت آپدیت خودکار را برای چند روز یا یک هفته به تعویق بیندازید (Pause Updates). این کار به شما فرصت میدهد تا بازخورد سایر کاربران در مورد آپدیت جدید را بررسی کنید و اگر مشکلی گزارش شده بود، از نصب آن خودداری کنید.
آیا قابلیت KIR کل آپدیت را حذف میکند؟
خیر. زیبایی KIR در همین است. این قابلیت فقط آن بخش خاص و مشکلساز از کد را غیرفعال یا به نسخه قبلی برمیگرداند. تمام وصلههای امنیتی و بهبودهای دیگری که در آن آپدیت وجود داشتهاند، روی سیستم شما فعال باقی میمانند.
“`